Τι χρώμα δολώματος βλέπει στ’ αλήθεια το ψάρι που κυνηγάς;

Το κόκκινο φως πέφτει στο 1% της έντασης που έχει στην επιφάνεια κάπου ανάμεσα στα 1.2 m και τα 11 m, ανάλογα με το νερό: 11 m στον πιο καθαρό ωκεανό, 1.2 m σε νερό πλημμύρας. Όμως η απόλυτη εμβέλεια είναι το λιγότερο χρήσιμο μισό της απάντησης. Σημασία έχει ποιο χρώμα επιβιώνει καλύτερα, και εκεί τα πράγματα αντιστρέφονται: το μήκος κύματος που διεισδύει πιο βαθιά είναι περίπου 470 nm — γαλαζοπράσινο — στον καθαρό ωκεανό, και περίπου 680 nm — βαθύ κόκκινο — σε λίμνη βαμμένη με ταννίνες, επειδή η διαλυμένη οργανική ύλη απορροφά εντονότερα τα μικρά μήκη κύματος. Σε ταννικό νερό κερδίζει το κόκκινο, δηλαδή ακριβώς το αντίθετο από τη συνηθισμένη συμβουλή.

Έχει σημασία για το αν το ψάρι μπορεί καν να εντοπίσει το δόλωμα, που είναι πιο στενός ισχυρισμός από αυτόν που κάνουν οι περισσότερες συμβουλές. Ο ιστότοπος υπολογίζει την αντίθεση ανάμεσα στο δόλωμα και στο νερό πίσω του, και την απόσταση στην οποία αυτή η αντίθεση ξεπερνά το κατώφλι ανίχνευσης του είδους. Δεν μπορεί να σου πει αν το ψάρι θα επιτεθεί: αυτό είναι συμπεριφορά, και κανένα οπτικό μοντέλο δεν την προβλέπει.

Εξαρτάται από το πού κοιτάει το ψάρι, γι’ αυτό και οι δημοφιλείς συμβουλές αντιφάσκουν μεταξύ τους. Όταν κοιτάει πλάγια ή προς τα κάτω, κερδίζει η φωτεινότητα και ξεχωρίζουν το chartreuse ή το λευκό. Όταν κοιτάει προς τα πάνω, με φόντο την επιφάνεια, τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο φωτεινό από τον ουρανό, οπότε αντίθεση δίνει μόνο μια σκούρα σιλουέτα — γι’ αυτό και το μαύρο με το μπλε «πιάνουν πάντα» στα λασπωμένα. Και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο, αλλά για διαφορετική γεωμετρία.

Τα περισσότερα βλέπουν δύο χρώματα εκεί που εσύ βλέπεις τρία. Από τα 54 είδη εδώ, τα 19 έχουν άμεσες φασματικές μετρήσεις των κωνίων τους· η πέστροφα, ο σολομός και ο κυπρίνος έχουν τέσσερις τύπους κωνίων, ο ένας ευαίσθητος στο υπεριώδες, ενώ οι καρχαρίες έχουν έναν και έχουν αχρωματοψία. Καθένα από αυτά βάζει την ίδια κασετίνα σε άλλη σειρά.

Περίπου 470 nm σε καθαρό ωκεάνιο νερό και περίπου 680 nm σε λίμνη βαμμένη με ταννίνες — γαλαζοπράσινο στο ένα, βαθύ κόκκινο στο άλλο, υπολογισμένο από την ίδια την απορρόφηση του νερού και όχι διαβασμένο από κάποιο διάγραμμα. Δεν υπάρχει μία απάντηση, και όποιο διάγραμμα δίνει μία, περιγράφει ένα νερό που δεν το κατονόμασε.